“Trận địa” thúng chai giữa Biển Đông (bài 3)
Monday, March 02, 2020 12:13 AM GMT+7
Biên phòng - Nghề khai thác mực xà (mực khơi) được xếp vào “ngoại hạng” về sức chịu đựng sóng gió, kiên cường bám trụ 3 tháng liên tục và độ bao phủ rộng khắp vùng biển Việt Nam. Trở thành nghề “độc nhất vô nhị” trên thế giới, chỉ có người dân Quảng Ngãi, Quảng Nam, Đà Nẵng... mới dùng thúng chai câu mực trong đêm ở giữa đại dương. Nghề khai thác mực xà Đà Nẵng đã bị “xóa sổ” hoàn toàn, còn lại Quảng Nam, Quảng Ngãi. Nếu như không có những chính sách hỗ trợ kịp thời thì e rằng, một ngày không xa, nghề khai thác mực xà sẽ biến mất.

Đà Nẵng đã gây dựng được 300 chiếc tàu câu mực xà hoạt động ở vùng Biển Đông với hàng nghìn lao động được tôi luyện trong môi trường khắc nghiệt nhất của biển cả. Bây giờ bị xóa sổ 100%, đây là một tổn thất rất lớn đối với ngư dân và sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Bài học “xương máu” cho nghề câu mực xà còn lại ở Quảng Nam và Quảng Ngãi, cũng đang có xu hướng suy giảm mức báo “động đỏ”.

tu13_12a

Thuyền trưởng Lê Dũng, ở quận Thanh Khê hào hứng kể chuyện đánh cá ở vùng biển Hoàng Sa, thành phố Đà Nẵng. Ảnh: Hải Luận

Nghe cán bộ Đồn Biên phòng Phú Lộc, BĐBP thành phố Đà Nẵng giới thiệu ông Đỗ Hữu Tâm, ở quận Thanh Khê, là chủ chiếc tàu câu mực xà còn sót lại cuối cùng, tôi gặp bằng được ông Tâm để nghe ông tâm sự: “Thời vàng son của nghề câu mực xà, tàu lớn neo đậu đầy dưới biển, trên bờ thúng chai, giàn phơi mực để san sát. Mỗi lần tàu đi biển về, phố xá nhộn nhịp hẳn lên. Bây giờ, nghề câu mực xà tan hoang, nhìn cả vùng biển trống trơn không có chiếc tàu lớn nào nữa”.  

Nghe lời vợ bám trụ đến cùng

Tôi hỏi ông Tâm: “Vì sao Đà Nẵng tăng số tàu câu mực xà rất nhanh lên 300 chiếc, nhưng cũng sụp đổ rất nhanh, trong khi đó, Quảng Nam, Quảng Ngãi vẫn còn nhiều tàu đang hoạt động?”. Câu hỏi này như đã đụng đến tâm can sâu thẳm của ông chủ mấy chục năm gắn bó với nghề câu mực xà, ông Tâm trả lời: “Nguồn gốc nghề câu mực xà do người dân Quảng Ngãi làm trước, dân Đà Nẵng bắt chước làm theo. Đà Nẵng có nhiều Việt kiều gửi tiền về làm ăn, tại địa phương cũng có nhiều người “gan lớn” bung vốn đóng tàu lớn, sắm giàn phơi mực to và dài. Từ đó, hút nguồn lao động nghề biển từ Quảng Ngãi, Quảng Nam đổ về đây làm. Lúc đầu, thấy nghề này làm ăn được, nhiều người tiếp tục rót vốn làm theo, một số chủ tàu mực làm ăn có lãi cao, tái đầu tư đóng thêm chiếc tàu thứ 2, thứ 3. Phải khẳng định rằng, trong khắc nghiệt biển cả, người lao động đã có nhiều “phát minh” và cải tiến rất tuyệt vời”.

Nhiều thuyền trưởng tàu mực xà hiện nay đang hoạt động ở Quảng Nam và Quảng Ngãi đã từng ra Đà Nẵng đi theo tàu làm “tàu lọt” và “đô đốc” thúng chai, họ tích lũy kinh nghiệm, vốn liếng đóng tàu của riêng mình, thậm chí họ đã mua lại tàu của chính ông chủ tại Đà Nẵng, chạy về quê làm ăn. 

Có hai nguyên nhân chính dẫn đến việc xóa sổ hoàn toàn “hạm đội” tàu mực xà hùng mạnh trên biển của thành phố Đà Nẵng. Thứ nhất, cơn bão Chanchu (2006) đã phá hủy nhiều chiếc tàu làm nghề câu mực xà, làm chết và mất tích gần 100 người ở quận Thanh Khê, khi các tàu chạy về hướng Hồng Kông (Trung Quốc) trú ẩn. “Sau cơn bão Chanchu, nghe nói đi làm trên tàu mực xà, ở lại 2 – 3 tháng ngoài biển, nhiều lao động tại Đà Nẵng “chờn” ngay. Sự nguy hiểm của nghề câu mực xà, cộng thêm bão tố gây ra quá khủng khiếp, nó đã hằn sâu trong lòng và tạo nên nỗi sợ hãi cho đến bây giờ. Đa số lao động làm nghề câu mực xà ở Đà Nẵng bỏ đi làm nghề khác kiếm ăn” – Ông Tâm nêu lý do.

Thứ hai, lao động trên tàu mực xà mang tính đặc thù, người lao động phải tự sắm thúng chai, sàn phơi mực, bộ đàm, máy nhận dạng... Đồng thời, họ phải có kinh nghiệm câu mực, có sức chịu đựng sóng gió... Trước đây, lực lượng lao động ở huyện Núi Thành (Quảng Nam) và 2 huyện Bình Sơn, Đức Phổ (Quảng Ngãi) cung cấp khoảng 80% cho các tàu mực xà thành phố Đà Nẵng. Những năm gần đây, ở Quảng Ngãi, Quảng Nam đã có nhiều tàu mực xà được đóng mới, có trang thiết bị hiện đại đã “giữ chân” số lao động địa phương ở lại hợp tác làm việc, không ra Đà Nẵng làm nữa. Từ đó, dẫn đến Đà Nẵng “hụt” lao động khủng khiếp.

“Tàu mực xà sau này toàn sử dụng tàu lớn, có từ 45 - 50 lao động hoạt động trên tàu, kiếm đủ số lao động này cho mỗi chuyến đi biển là nỗi lo lớn của các chủ tàu. Nhiều người bị sạt nghiệp vì cho lao động mượn tiền trước để “hứa hẹn” đi biển, ngày tàu xuất bến, họ tắt máy điện thoại. Kiếm không đủ người đi biển, buộc chủ tàu phải cho tàu neo bờ, mấy trăm triệu tiền tổn và mấy trăm triệu tiền cho mượn trước cứ “treo” lơ lửng trước mặt, không biết xử lý thế nào?” – Ông Tâm nêu lên thực trạng đáng buồn. 

Thiếu nghiêm trọng lao động nghề câu mực xà, nên các chủ tàu chuyển đổi sang nghề lưới vây, giã cào bay, nghề lưới ven bờ... Nhiều người chuyển đổi nghề làm được một thời gian không hiệu quả, đành “cắn răng” bán tàu lên bờ đi làm thuê tứ xứ. Tàu ông Tâm cố bám trụ song cũng mới bán tàu năm ngoái. Ông Tâm giải thích: “Vợ tôi tính, nếu bỏ nghề câu mực, sang làm nghề khác phải mua lưới, cải tạo lại tàu tốn mất 1 tỉ đồng, bây giờ làm đến khi nào được 1 tỉ đồng, nếu làm đủ vốn, chiếc tàu nó cũng nát bét. Nghe vợ, tôi cố cầm cự, năm ngoái bán chiếc tàu mực xà được 500 triệu đồng, coi như chiếc tàu cuối cùng của Đà Nẵng, đặt dấu chấm hết một nghề câu mực xà được xem kiên cường, cự phách nhất trên biển”.

Hoàng Sa là “nồi cơm” của chúng tôi

Nhiều thuyền trưởng tàu mực xà cũ đều công nhận, nếu có lao động làm nghề câu mực xà vẫn “có ăn” hơn so với các nghề khác. Nghề này tuy vất vả, ở lại lâu ngày trên biển, nhưng khi tàu cập bờ, cả chủ tàu và lao động đều có được “tiền cục”, còn bỏ sang làm nghề khác chỉ là “tiền lẻ”. Vì lẽ đó, nhiều người ở Đà Nẵng vẫn còn tiếc nuối nghề câu mực xà hiên ngang giữa biển khơi.

Thuyền trưởng Lê Dũng, ở quận Thanh Khê, đã cải hoán chiếc tàu mực xà thành chiếc tàu lưới vây khơi, anh bày tỏ: “Trước đây, dân câu mực xà ở thành phố Đà Nẵng thường hay đưa tàu ra đánh ở vùng biển Hoàng Sa, bây giờ tui chuyển sang làm lưới vây cũng ra đánh ở Hoàng Sa. Phải khẳng định quần đảo Hoàng Sa giống như “nồi cơm” của chúng tôi, nên không đi đâu khai thác được nữa”. Nghề lưới vây khơi và tàu mực xà là “bạn hữu” của nhau, bởi vì tàu lưới vây chuyên chạy tàu đi tìm khúc chà (cục gỗ) trôi giữa biển. Đàn cá xem khúc chà là “ngôi nhà” cư ngụ của nó, tàu lưới vây đến bao vây vòng tròn bắt trọn toàn bộ đàn cá.

Vì lẽ đó, tàu mực xà của ngư dân Quảng Nam, Quảng Ngãi đi khai thác ngoài biển thấy khúc chà, lập tức thông báo lên bộ đàm gọi cho ông Dũng chạy đến đánh bắt. Theo “luật bất thành văn”, tàu mực xà chỉ điểm khúc chà được ăn chia “tứ lục”, nghĩa là tàu mực xà ăn 4 phần, tàu lưới vây ăn 6 phần trên tổng sản lượng cá đánh bắt tại khúc chà đó. Nếu chở cá vào bờ bán thì tàu mực xà chỉ ăn 3 phần, còn lưới vây ăn 7 phần. Đa phần tàu mực xà chọn phương án “ăn tươi” ngoài biển cho tiện đôi bên, khỏi phải thương lượng qua lại.   

(Còn nữa)

Bài 4: Ứng dụng công nghệ thông tin vào nghề câu mực xà

____________________________
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
 

Đại hội toàn quốc đảng Dân chủ Mỹ bị hoãn do Covid-19

VOV.VN - Đảng Dân chủ Mỹ đã quyết định hoãn Đại hội toàn quốc nhằm bầu ra ứng cử viên chính thức tranh cử Tổng thống do dịch Covid-19 diễn biến phức tạp.
Chiến tranh dầu mỏ với “gấu Nga” sẽ là tự sát?
Tranh thủ giá dầu lao dốc, Trung Quốc tăng mua cho kho dự trữ khẩn cấp
Khu trục hạm Nhật bị thủng vì va chạm...tàu cá Trung Quốc
Chủ quyền Biển Đông và hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa trên cuốn "Maps"

ANTD.VN - Với 52 tấm bản đồ, hơn 4.000 hình mình họa sinh động các đặc điểm địa lý và biên giới chính trị, cuốn atlas “Bản đồ” (tên gốc: Maps) của hai tác giả Aleksandra Mizielińska và Daniel Mizieliński xứng đáng được gọi là cuốn sách bản đồ khổng lồ đầu tiên ở Việt Nam.
Nhà xuất bản Đức phát hành cuốn sách đặc biệt về Biển Đông
Ra mắt 'Gạc Ma - Vòng tròn bất tử': Tri ân những người Anh hùng
Nữ nhà báo đầu tiên ra mắt sách ảnh về Trường Sa
 

 

Dự án thông tin về Biển Đông của Vietnam Bussines Consulting
Email: vnsea@mail.ru
Ghi rõ nguồn www.vnsea.net khi phát hành lại thông tin từ website này
Информационный портал VBC об Южно-Китайском море.
Copyright © 2012 Vnsea. Все права защищены.