Tháng 4/2012, trước việc tàu cá Trung Quốc vi phạm nghiêm trọng, đánh bắt các hải sản quý hiếm trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippin ở khu vực gần bãi cạn Scarborough, Philippin đã cho tàu quân sự ra để bắt giữ tàu cá Trung Quốc. Mượn cớ Philippin dùng tàu quân sự bắt tàu cá, Trung Quốc điều nhiều tàu Ngư chính, tàu Hải giám và tàu cá đến bao vây tàu của Philippin, giải thoát cho tàu cá Trung Quốc và gây tình hình căng thẳng kéo dài ở khu vực này. Đến nay, mặc dù tàu Philippin đã rút nhưng Trung Quốc vẫn để lại một số tàu chấp pháp (Ngư chính, Hải giám) và tàu cá để khống chế toàn bộ khu vực này. Philippin lên án mạnh mẽ hành động của phía Trung Quốc, đồng thời công khai đề nghị Trung Quốc đưa vấn đề tranh chấp ra giải quyết tại cơ quan tài phán quốc tế, nhưng phía Trung Quốc đã khước từ. Philippin cũng đã chủ động nêu vấn đề tại các hội nghị quốc tế và khu vực, yêu cầu đưa nội dung này vào văn kiện của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 45 tại Cămpuchia. Do Cămpuchia tiếp tay cho Trung Quốc phá hoại nên cuối cùng không ra được Tuyên bố của Chủ tịch Hội nghị AMM 45.
![](/DesktopModules/PoliceArticles/V10_ViewThumbImg.aspx?FileID=2003)
|
|
Trước việc làm trắng trợn của Trung Quốc, Philippin đã chủ động tăng cường quan hệ đồng minh với Mỹ, Nhật và Úc để tạo thêm sức mạnh trong cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền và các lợi ích trên biển của Philippin. Ngoài ra, Philippin cũng phản ứng quyết liệt trước các hành động vi phạm khác của Trung Quốc ở Biển Đông, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippin liên tiếp lên tiếng phán đối những hành động của Trung Quốc ở Biển Đông như: phản đối việc Trung Quốc công bố thành lập “thành phố Tam Sa”; phản đối việc Trung Quốc cho tàu chấp pháp xuống hoạt động ở Biển Đông và nhiều tàu cá Trung Quốc dưới sự yểm trợ của tàu Ngư chính hoạt động ở khu vực quần đảo Trường Sa và trong thềm lục địa các nước ven Biển Đông.
Đối với việc Trung Quốc cho in bản đồ “đường lưỡi bò” vào hộ chiếu phổ thông của công dân Trung Quốc, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines Raul Hernandez khẳng định "Người Trung Quốc mang hộ chiếu mới này sẽ vi phạm chủ quyền quốc gia của Philippines". Truyền thông Philippines dẫn lời Ngoại trưởng Albert del Rosario viết trong công hàm ngoại giao gửi tới Bắc Kinh thông qua đường đại sứ quán, rằng Manila "cực lực phản đối việc in hình đường chín đoạn trong hộ chiếu điện tử vì bản đồ này bao gồm các phần lãnh thổ và lãnh hải của Philippines"; “Philippines không chấp nhận đường lưỡi bò vi phạm luật pháp quốc tế."
Đối với việc Trung Quốc ban hành “Điều lệ quản lý trị an biên phòng ven biển Hải Nam”, cho phép các lực lượng chức năng của Trung Quốc kiểm tra, kiểm soát các tàu nước ngoài ở Biển Đông, Philippin cũng đã lên tiếng phản đối hết sức mạnh mẽ.
Gần đây nhất, ngày 28/12/2012, ngay trước thềm năm mới 2013, Philippines đã tuyên bố ‘cực lực phản đối’ việc Trung Quốc triển khai một tàu tuần tra mới tại Biển Đông, khu vực mà hai bên đang có tranh chấp về chủ quyền biển đảo. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippin Raul Hernandez cho biết, việc tuần tra như vậy không củng cố tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với vùng biển mà hai bên đang tranh chấp kể từ hồi tháng 4/2012: “Philippines cực lực phản đối việc tàu Trung Quốc tuần tra vùng biển thuộc lãnh thổ Philippines tại Biển Đông”, đồng thời kêu gọi Trung Quốc tôn trọng chủ quyền lãnh thổ và vùng đặc quyền kinh tế của Philippin.
Tóm lại, nhận thức rõ các hành động leo thang của Trung Quốc ở Biển Đông đe dọa nghiêm trọng chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và các lợi ích trên biển của mình, Philippin đã luôn phản ứng một cách quyết liệt trước bất kỳ động thái mới nào ở Biển Đông do Trung Quốc gây ra. Năm 2012 cũng là năm mà Philippin phản ứng quyết liệt nhất đối với các hành động của Trung Quốc ở Biển Đông. Mặt khác, năm 2012 Philippin cũng đầu tư nhiều tiền để mua các trang thiết bị, nhất là đầu tư cho lực lượng hải quân (mua sắm nhiều tàu chiến mới hiện đại; đồng thời Philippin tích cực tranh thủ sự ủng hộ của Mỹ, Nhật để tăng cường khả năng phòng thủ trên biển của mình. Một số báo chí Philippin còn đưa tin Philippin tăng cường liên minh với Nhật để đối chọi với Trung Quốc. Philippin tăng cường phối hợp với Mỹ tổ chức các cuộc diễn tập quân sự ở Biển Đông để tăng cường khả năng tác chiến trên biển. Theo một số nguồn tin, từ tháng 10/2012, Philippin đã triển khai lực lượng thuỷ quân lục chiến trên 9 đảo và bãi mà Philippin đang chiếm đóng ở Trường Sa. Philippin còn mở rộng quân sự ở đảo Lawak (hiện Philippin đang khai thác dầu và khí đốt tự nhiên ở gấn khu vực đảo Lawak) để chứa các thiết bị quân sự.
Cuối tháng 12/2012, Philippin đã cùng Mỹ tổ chức Đối thoại chiến lược song phương lần thứ 3. Tại cuộc Đối thoại, Philippin và Mỹ đã khẳng định lại việc thắt chặt hơn quan hệ đồng minh giữa hai nước; Mỹ cam kết cung cấp cho philippin một lượng lớn vũ khí như tàu chiến, máy bay... giúp Philippin tăng cường lực lượng để đối kháng lại với Trung Quốc trên vấn đề Biển Đông. Những hành động của Trung Quốc ở Biển Đông trong năm 2012 đã làm cho các nước ven Biển Đông xích lại gần nhau hơn, tạo nên một “liên minh tự nhiên” giữa Philippin vầ Việt Nam trên vấn đề Biển Đông, đồng thời tạo điều kiện để Mỹ và các nước khác ngoài khu vực tham gia vào tranh chấp Biển Đông. Rõ ràng tự Bắc Kinh đã đẩy Philippin và các nước ven Biển Đông đi tìm sự liên kết với nhau và liên kết với các nước ngoài khu vực để chống lại tham vọng bá quyền, thực hiện âm mưu độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc.
Ngày 28/12/2012, Cục trưởng Cục Năng lượng Đài Loan nói trong năm 2013 Đài Loan sẽ đưa tàu thăm dò dầu khí đến khu vực đảo “Ba Bình” thuộc quần đảo Trường Sa với kinh phí khoảng 585.000 USD. Ngay ngày hôm sau 29/1, Philippin là nước đầu tiên lên tiếng phản đối kế hoạch này của Đài Loan; đồng thời khẳng định bất kỳ nước ngoài nào đến thăm dò dầu khí trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippin, đều phải được sự đồng ý của Manila theo đúng Công ước Liên hợp quốc về Luật biển 1982.
Trung Quốc luôn lớn tiếng chỉ trích Philipin hết sức gay gắt cũng chỉ vì Philippin là quốc gia phản đối quyết liệt nhất đối với các hành động gây hấn của Trung Quốc ở Biển Đông. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhiều lần phát biểu đổ lỗi cho Philippin là nguyên nhân gây tình hình căn thẳng ở Biển Đông. Năm 2012, báo chí và truyền thông Trung Quốc đã có nhiều bài viết nhằm vào Philippin với lời lẽ đe dọa “dạy cho Philippin một bài học”; vu cáo Philippin “quốc tế hóa” vấn đề Biển Đông; kêu gọi “sử dụng chiến thuật chống phá” đối với Philippin hay “xuất thủ phải quyết đoán, đánh cho không kịp trở tay”. Tuy nhiên, sự đe dọa của Trung Quốc không làm Philippin chùn bước mà ngược lại, hành động ấy càng khiến các nhà lãnh đạo Philipin kiên quyết hơn về các vấn đề Biển Đông. Đích thân Tổng thống Philippin đã nhiều lần đăng đàn để phản đối Trung Quốc mỗi khi có diễn biến phức tạp xảy ra trên Biển Đông.
Phản ứng mạnh mẽ của Philippin đã tiếp thêm sức mạnh cho các quốc gia đã và đang có tranh chấp trên Biển Đông với Trung Quốc, khối liên minh đoàn kết này vô tình đã tạo nên một làn sóng có sức lan tỏa mạnh mẽ khiến thế giới ngày càng quan tâm hơn đến các quốc gia Đông Nam Á với những diễn biến phức tạp trên Biển Đông, những mối quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế chính là sự quan ngại về một Trung Quốc bành trướng đang đe dọa đến hòa bình ổn định, tự do an ninh an toàn hàng hải ở Biển Đông./.
Q.A