'Trung Quốc cần quên khái niệm 'Châu Á của người châu Á'
08 Tháng Mười Hai 2014 1:25 CH GMT+7
Khẩu hiệu “Châu Á của người châu Á” lần đầu tiên được nhắc đến trong phát biểu của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Dù có là khẩu hiệu suông đi nữa, nó đang gây quan ngại và đón nhận một thái độ lạnh nhạt của các bên trong thời gian qua. Có lẽ, lãnh đạo Trung Quốc cần quên khái niệm này đi, một lần và mãi mãi', Giáo sư Minxin Pei, chuyên gia hàng đầu về châu Á và quan hệ Mỹ - Trung nhận định.

 

 

Châu Á của Trung Quốc ? 1
Ông Tập Cận Bình là người nêu khái niệm “Châu Á của người châu Á” - Ảnh: Reuters

Thanh Niên Online xin giới thiệu bài bình luận chuyên sâu độc quyền của Giáo sư Minxin Pei, chuyên gia hàng đầu về châu Á và quan hệ Mỹ - Trung

Phân biệt lối nói hoa mỹ kiểu ngoại giao với chính sách thật chưa bao giờ là điều dễ dàng, đặc biệt là với một nước mà lời nói thường không đi đôi với việc làm như Trung Quốc. Do đó, cần phải đặt câu hỏi liệu khẩu hiệu mới nhất của các quan chức nước này - “Châu Á của người châu Á” - là cách nói mang đậm tính chủ nghĩa dân tộc để dùng trong nước hay là dấu hiệu của sự thay đổi chính sách thật sự. 

Nhằm vào Mỹ ?

Khẩu hiệu “Châu Á của người châu Á” lần đầu tiên được nhắc đến trong phát biểu của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại một hội nghị quốc tế hồi tháng 5. Trong đó, ông Tập phác thảo tầm nhìn của nước này cho một trật tự khu vực mới do người châu Á phụ trách. Theo ông Tập, về cơ bản, “người châu Á sẽ tự điều hành công việc của châu Á, giải quyết các vấn đề của châu Á và duy trì an ninh của khu vực châu Á”.

Dĩ nhiên tầm nhìn này đòi hỏi một cuộc cải tổ lớn về cấu trúc an ninh châu Á, với vai trò của Mỹ giảm đi đáng kể. Trong phát biểu trên, Chủ tịch Tập đã ngầm chỉ trích cấu trúc an ninh do Mỹ cầm trịch hiện nay là “sa lầy trong Chiến tranh lạnh” với “liên minh quân sự nhằm vào bên thứ 3 không có lợi cho việc duy trì an ninh chung”. Từ đó đến nay, giới chức và truyền thông Trung Quốc liên tục nhắc lại “Châu Á của người châu Á” với các lập luận tương tự.

 

Trung Quốc đang phát triển mạnh quân đội - Ảnh: Reuters

Thoạt nhìn, tầm nhìn này có vẻ hoàn toàn hợp lý. Mọi quốc gia đều muốn điều hành các vấn đề trong nước và khu vực mà không có sự can thiệp của bên ngoài. Nhưng tuyên bố của ông Tập đánh dấu một sự chuyển hướng quan trọng trong suy nghĩ lâu nay của Trung Quốc về sự hiện diện của Mỹ ở châu Á - Thái Bình Dương.

Kể từ khi hai nước tái lập quan hệ cách đây 4 thập niên, Trung Quốc vẫn duy trì thái độ nhập nhằng về vai trò của Mỹ trong khu vực. Giới lãnh đạo Trung Quốc cho rằng sự hiện diện của Mỹ giúp đối kháng Liên Xô (sau này là Nga), ngăn cản Nhật Bản tái vũ trang và bảo vệ các tuyến đường biển. Họ cũng công nhận chưa đủ sức mạnh để thách thức trật tự hiện nay hoặc đề ra một cơ chế an ninh khác khả thi hơn. Tuy nhiên, điều này có thể đang thay đổi.

Bằng chứng thuyết phục nhất cho thấy Trung Quốc đã sẵn sàng thay đổi trật tự hiện tại nằm ở lĩnh vực kinh tế. Đáng chú ý nhất, Trung Quốc đã bỏ ra hàng chục tỉ USD cho các thiết chế phát triển mới như Ngân hàng Đầu tư hạ tầng châu Á và Quỹ con đường tơ lụa mới. Đây quả là thách thức đối với các thể chế do phương Tây chi phối hiện nay. 

Quan ngại an ninh

Kinh tế là vậy nhưng về an ninh, Trung Quốc chưa có bước tiến lớn trong việc quảng bá tầm nhìn “Châu Á của người châu Á”, xuất phát từ thái độ cứng rắn trong tranh chấp chủ quyền với các nước trong khu vực.

Thật vậy, sau một thời gian dài với các chuyển động quân sự ngày càng mang tính thể hiện sức mạnh ở các khu vực tranh chấp, quan hệ Trung Quốc - Nhật Bản đã xuống mức thấp nhất từ trước tới nay trong khi các nước Đông Nam Á ngày càng tỏ thái độ chào đón sự trở lại của Mỹ.

 

"Các lãnh đạo Trung Quốc cần quên khái niệm "Châu Á của người châu Á" một lần và mãi mãi" - Ảnh: AFP

Đằng sau khẩu hiệu “Châu Á của người châu Á” có thể là niềm tin của một số nhà chiến lược ở Bắc Kinh rằng Mỹ đang dùng các đồng minh và đối tác trong khu vực để kiềm chế Trung Quốc. Nếu quan điểm này chiếm ưu thế, các nhà lãnh đạo Trung Quốc có thể đi đến kết luận nguy hiểm là sự hiện diện về an ninh của Mỹ ở châu Á đe dọa trực tiếp đến lợi ích của Trung Quốc và cần phải loại bỏ.

Đây có thể là sai lầm chiến lược nghiêm trọng do hiểu sai cơ bản các động lực an ninh châu Á. Hầu hết các nước láng giềng của Trung Quốc, thậm chí cả CHDCND Triều Tiên, đều e ngại một thế lực bá quyền trong khu vực và nguy cơ “Châu Á của người châu Á” trở thành “châu Á của người Trung Quốc”.

Một lý do khác xuất phát từ lịch sử khiến “Châu Á của người châu Á”, dù có là khẩu hiệu suông đi nữa, gây quan ngại. Trong những năm 1930, giới quân phiệt Nhật Bản đã dùng ý tưởng về “Khối thịnh vượng chung Đại Đông Á” để làm vỏ bọc cho tham vọng của họ. Khi đó, khẩu hiệu này đã bị nhạo báng ở khắp nơi, đặc biệt là ở Trung Quốc, bởi tính chất ngạo ngược của nó.

Vì thế, có thể hiểu tại sao khái niệm “Châu Á của người châu Á” đã chịu đón nhận một thái độ lạnh nhạt của các bên trong thời gian qua. Có lẽ, các lãnh đạo Trung Quốc cần quên khái niệm này đi, một lần và mãi mãi.

 

 

Châu Á của Trung Quốc ? 2
 Chuyên gia Minxin Pei - Ảnh: Project Syndicate 

Minxin Pei (Bùi Mẫn Hân) mang 2 quốc tịch Mỹ và Trung Quốc, hiện là Giám đốc Trung tâm nghiên cứu chiến lược quốc tế Kech tại Đại học Claremont McKenna (bang California, Mỹ). Ông lấy bằng tiến sĩ chính trị học tại Đại học Harvard và được đánh giá là tiếng nói hàng đầu về các vấn đề chính trị, an ninh châu Á - Thái Bình Dương và quan hệ Mỹ - châu Á. Các bình luận, ý kiến của ông thường xuyên xuất hiện trên các cơ quan truyền thông và chuyên trang lớn như The New York Times, Foreign Policy, China Today, The Diplomat, CNN... Năm 2008, ông được tạp chí Prospect (Anh) đưa vào danh sách “100 nhà trí thức của công chúng”.

Minxin Pei
(tiến sĩ chính trị học, ĐH Harvard) 
M.P - Danh Toại
Theo TNO

____________________________
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
Bullet  
 

Quyền thụ đắc lãnh thổ tuyệt đối

Quá trình thụ đắc lãnh thổ đối với Hoàng Sa và Trường Sa được Việt Nam thực hiện bằng phương thức chiếm hữu thực sự, hoàn toàn hợp pháp. Việt Nam kiên quyết, kiên trì đấu tranh hòa bình vì quyền thụ đắc lãnh thổ tuyệt đối này.
CUỘC CHIẾN PHÁP LÝ TẠI BIỂN ĐÔNG: Bảo vệ trật tự dựa trên quy tắc tại Biển Đông - Thách thức đầy rẫy và 'mỏ neo' quý giá (Kỳ 1)
Vấn đề xác lập, bảo vệ các quyền hợp pháp của quốc gia trong Biển Đông (phần 3)
Cẩn thận yêu sách chủ quyền lịch sử- bẫy pháp lý Trung Quốc ở Biển Đông (phần 2)
Xây dựng những vùng biển hòa bình - Bài cuối: Việt Nam thể hiện vai trò chủ động và trách nhiệm

Tháng 8/2021, trong bài phát biểu tại phiên thảo luận mở cấp cao trực tuyến của Hội đồng Bảo an LHQ với chủ đề “Tăng cường an ninh biển: Một lĩnh vực hợp tác quốc tế”, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đưa ra 3 đề xuất nhằm thống nhất hành động toàn cầu để ứng phó kịp thời và hiệu quả với các thách thức an ninh biển, bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định trên biển, trên cơ sở tăng cường hợp tác quốc tế, củng cố lòng tin, tuân thủ luật pháp quốc tế, nhất là Hiến chương Liên hợp quốc và Công ước Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).
Xây dựng những vùng biển hòa bình - Bài 3: Tạo dựng lòng tin để thúc đẩy COC
Xây dựng những vùng biển hòa bình - Bài 2: Nền móng thiết lập trật tự quốc tế mới trên biển
Xây dựng những vùng biển hòa bình - Bài 1: Cột mốc quan trọng của luật pháp quốc tế
Sách tranh cho các bé: 'Trường Sa! Biển ấy là của mình'

Hành trình phiêu lưu kỳ thú của chú cún Phong Ba ở đảo Trường Sa đã thu hút nhiều bạn nhỏ và cả ba mẹ đến theo dõi trong buổi ra mắt quyển sách tranh thiếu nhi 'Trường Sa! Biển ấy là của mình'.
Từ thác Bản Giốc, ải Nam Quan... đến Hoàng Sa, Trường Sa
Giải B Sách Quốc gia: Sách quý về quần đảo Trường Sa
"Bức họa Trường Sa"
 

 

Dự án thông tin về Biển Đông của Vietnam Bussines Consulting
Email: vnsea@mail.ru
Ghi rõ nguồn www.vnsea.net khi phát hành lại thông tin từ website này
Информационный портал VBC об Южно-Китайском море.
Copyright © 2012 Vnsea. Все права защищены.